Get Adobe Flash player

kierunki badań

Aktualne projekty badawcze

Do szczegółowego opracowania postawiłem następujące kwestie: - Podmiot karania w Kościele i zasadność sankcji kanonicznych za poszczególne przestępstwa; - Recepcja norm powszechnych z zakresu prawa o sakramentach w decyzjach administracyjnych kancelarii biskupów diecezjalnych. Ponadto w przedmiocie badań aktualnych przewijają się następujące zagadnienia szczegółowe, które z czasem zaowocują wydaniem pozycji naukowych i opracowań, a mianowicie: problematyka praw człowieka w normach Kodeksu Prawa Kanonicznego. Zagadnienia wybrane; pozycja kanoniczna osób przekraczających normy moralne i prawne w zakresie życia sakramentalnego; prawo naturalne Boże fundamentem dla norm prawa kanonicznego; pozycja kanoniczna wiernych świeckich w prawie fundamentalnym Kodeksu Prawa Kanonicznego oraz instytucje prawa rzymskiego w prawie kanonicznym i prawie cywilnym polskim.

Projekty dotyczące działalności dydaktycznej

Podjęcie się pełnienia urzędu prorektora ds. naukowo-dydaktycznych mobilizowało do realizacji projektów badawczych z zakresu dydaktyki na PWT. Najpierw należało przygotować PWT do wdrożenia wymogów jakości kształcenia, określonego przez normy systemu Bolońskiego, jak również wymogi stawiane przed uczelniami starającymi się o akredytację na kierunku teologia, co miało potwierdzić akademicki stopień kształcenia teologicznego. Doskonalenie tych wymagań rodziło konieczność opracowania corocznej publikacji, a mianowicie Informatora PWT. PWT zostało również włączone w społeczność akademicką Wrocławia, zaangażowaną w promocję osiągnięć naukowo-badawczych, prezentowanych w ramach Dolnośląskiego Festiwalu Nauki. Stąd obowiązkowe działania dydaktyczne również musiały objąć promocję naszej Uczelni, co potwierdzają publikacje z IX i X edycji Festiwalu Nauki we Wrocławiu: [Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu, Informator na rok akademicki 2001/2001, Wrocław 2001, ss. 205; Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu, Informator na rok akademicki 2002/2003, Wrocław 2003, ss.149; Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu. 301 Rok Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. Informator na rok akademicki 2003/2004, Wrocław 2003, ss.248; Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu. 302 Rok Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. Informator na rok akademicki 2004/2005, Wrocław 2004, ss.352; Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu. 303 Rok Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. Informator na rok akademicki 2005/2006, Wrocław 2005, ss.284; Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu. 304 Rok Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. Informator na rok akademicki 2006/2007, Wrocław 2005, ss.312; Ku cywilizacji miłości. Pokłosie IX Dolnośląskiego Festiwalu Nauki na Papieskim Wydziale Teologicznym 14-21 września 2006 roku, red. W. Wenz, Wrocław 2006, ss. 228; W kręgu zamyślenia teologicznego. Pokłosie Jubileuszowego X Dolnośląskiego Festiwalu Nauki na Papieskim Wydziale Teologicznym 17-25 września 2007 roku, red. W. Wenz, Wrocław 2007, ss. 195].

Kancelaria Parafialna

Kancelaria Parafialna jako instytucja posługiwania zbawczego w jednostkach Kościoła partykularnego

Przez wiele lat badań naukowych i im towarzyszących podejmowałem starania o zgłębienie i zintegrowanie interpretacyjne norm prawnych i pastoralnych wskazań, które bezpośrednio odnosiły się do właściwego odczytania kancelarii parafialnej jako miejsca i przestrzeni właściwej dla zbawczego posługiwania pasterzy własnych erygowanych kanonicznie wspólnot podstawowych. W badaniach postawiłem akcent na określenie zakresu posługiwania pozasakramentalnego w parafii, jak również na znalezienie form, by to posługiwanie było wyłącznie nie czystym i suchym administrowaniem, lecz otrzymało charakter zbawczego oraz skutecznego w wierze posługiwania. Ma to być zatem miejsce realizacji podstawowych celów wspólnoty parafialnej, dlatego kancelaria winna być konkretną przestrzenią, w której nieustannie dokonuje się ubogacanie wiernych duchowymi dobrami Kościoła. Taki cel i zadanie zobowiązuje jednak posługującego pasterza własnego, jego zastępców i świeckich współpracowników do tego, aby nawet prostym czynnościom administracyjno-biurowym nadać wymiar prawdziwie duszpasterskiej i zbawczej troski. Właśnie w takim posługiwaniu koniecznym będzie również zachowanie podstawowych reguł administrowania wspólnotą, jednakże nie powinny one być sztucznie eksponowane, aby w kapłańskim i chrześcijańskim działaniu nie zagubiono celu podstawowego, a mianowicie zbawczego posługiwania Ludowi Bożemu. Stąd wszystkie czynności, nawet prowadzenie parafialnych ksiąg metrykalnych i pozametrykalnych będzie miało zintegrowaną łączność ze zbawczym posługiwaniem. Księgi te niezaprzeczalnie stanowią wiarygodne dokumenty publiczne z zakresu sakramentalnego życia wiernych, a wydawanie wszelkiego rodzaju odpisów i zaświadczeń, ma szansę stawać się autentycznym świadectwem życia wiary, i dlatego nabierają szczególnego nie tylko kościelnego znaczenia. Tak więc wszelki zakres posługiwania: czynności administracyjne, rozmowy, rady, indywidualne przygotowanie do sakramentów, mają być podejmowane w duchu wiary, jako posługa wypełniająca pasterską troskę o wiernych parafian i innych, aktualnie i okazyjnie korzystających z kancelarii parafialnej. Tak więc kancelaria parafialna jest zatem miejscem i przestrzenią zbawczego dialogowania kapłana z członkami wspólnoty kościelnej, którego skutkiem powinno być hojne obdarowanie wiernych duchowymi dobrami Kościoła. Korzystanie ze skarbca duchowych dóbr w kancelarii ma swój początek i przygotowanie, a w sakramentalnym (ministerialnym) posługiwaniu liturgicznym, znajduje swoje wiarygodne dopełnienie. Ze względu na celowość i zbawczy sens ministerialnego posługiwania Kościoła, podejmowane czynności wstępne w działaniach kancelaryjno-pastoralnych, stanowią niezaprzeczalnie o pełnej integralności wszystkich działań eklezjalnych w kościelnej wspólnocie: [Kanoniczna wizja otwartej przestrzeni Kościoła, w: Wrocławski Przegląd Teologiczny 13(2005) nr 1 s.187-198; w: Perspectiva. Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne, rok IV (2005) nr 1, s.71-83; Europa Ducha a obowiązki wspólne wszystkim pasterzom katolickim w zjednoczonej Europie (w świetle Instrukcji Kongregacji ds. Duchowieństwa Kapłan pasterz i przewodnik wspólnoty parafialnej z 4 sierpnia 2002 roku, w: Roczniki Nauk Prawnych, Tom XIV, zeszyt 2 – 2004, s. 81-94; Kancelaria parafialna jako przestrzeń eklezjalnego posługiwania. Studium kanoniczno – pastoralne, Seria: Rozprawy i opracowania Katedry Prawa Kanonicznego, t. 5, red. W. Wenz, Wrocław 2008, ss. 650 [ISBN 978-83-60370-34-6]; Kancelaria parafialna jako przestrzeń eklezjalnego posługiwania. Propozycje pism i formularzy, Seria: Rozprawy i opracowania Katedry Prawa Kanonicznego, t. 6, red. W. Wenz, Wrocław 2008, ss. 150 [ISBN 978-83-60370-51-3]; Apostazja i formalny akt wystąpienia z Kościoła. Zasady postępowania w świetle norm kanonicznych, w: Prawo i Kościół, tom 2*2010, red. B. Nowakowski, Uniwersytet Adama Mickiewicza, Wydział Teologiczny, Poznań 2010, s.21-43; Zasada dyskrecjonalności w sprawowaniu władzy administracyjnej w Kościele, w: Organizacja i funkcjonowanie administracji w Kościele. Seria: Scripta Theologica Thoruniensia (20). Materiały z Międzynarodowej Konferencji Naukowej Prawa Kanonicznego, red. J. Krukowski, W. Kraiński, M. Sitarz, Toruń 2011, s.87-108; Miejsce i znaczenie parafii w diecezji, w: Kościół naszym domem – Diecezja rodziną – ożywieni miłością służmy sobie wzajemnie, Wrocław 2011, s.91-105; Istotne obowiązki proboszcza a pozycja rad parafialnych, w: Tamże, s.302-324; Prawo kanoniczne w służbie duszpasterstwa, w: Kościół naszym domem? Sympozja i sesje naukowe Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu, t.23, Wrocław 2011, s.147-164; Wiara istotnym tworzywem kanonicznej normy prawnej, w: Studia Salvatoriana Polonica, tom VI, Bagno 2012; Zgromadzenie liturgiczne jako rzeczywistość istotna dla teologiczno-kanonicznego odkrywania przestrzeni zbawienia, w: M. Kołodziej, Zgromadzenie liturgiczne jako rzeczywistość teologiczno-kanoniczna w ministerialnym posługiwaniu Kościoła, Seria: Rozprawy Naukowe i Opracowania Katedry Prawa Kanonicznego i Prawa Wyznaniowego, tom 8, red. W. Wenz, Wrocław 2012, s.13-16.

Instytuty życia konsekrowanego i stowarzyszenia życia apostolskiego

Projekty badawcze z zakresu prawa o instytutach życia konsekrowanego i stowarzyszeniach życia apostolskiego

Osobiste zainteresowania i bliskość samej tematyki znaczenia norm prawa fundamentalnego dla osób konsekrowanych spowodowała podjęcie bliższej refleksji w zakresie instytucji prawych określonych w normach powszechnych Kodeksu Prawa Kanonicznego, zwłaszcza relacji erygowanych wspólnot osób konsekrowanych wobec urzędu i osoby biskupa diecezjalnego. Nowość prawnych relacji i norm wynika z nowej eklezjologii i postrzegania urzędu biskupa diecezjalnego w strukturach Kościoła Partykularnego, którego jest pasterzem własnym, a wszystkie osoby konsekrowane istotną częścią tej porcji Ludu Bożego. Badania pomogły również na nowo odczytać wartość prawodawstwa posoborowego w tej materii, jak również wartość dokonanych zmian w prawie fundamentalnym poszczególnych wspólnot życia konsekrowanego i stowarzyszeń życia apostolskiego. Wszystkie modyfikacje i nowelizacje miały zmierzać do budowania i przeżywania daru integralności w strukturach Kościoła Katolickiego oraz wewnętrznego zjednoczenia na kanwie wiernej realizacji zatwierdzonego patrimonium, istotnego dla spuścizny ofiarowanej przez charyzmatycznych Założycieli poszczególnych wspólnot.

Moje projekty autorskie dotyczyły zagadnień: [Kanoniczna troska o ubogich w Wincentyńskim Stowarzyszeniu Życia Apostolskiego, w: Wrocławski Przegląd Teologiczny 9(2001) nr 1, s. 151 – 170; Wincentyńskie postrzeganie kobiety, w: Życie Konsekrowane 3(31) 2001, s. 103 – 113; Miejsce ludzi starszych w wincentyńskim charyzmacie apostolskim, w: Życie Konsekrowane, 4(32)2001, s.59 – 67; Powrót do źródeł w Wincentyńskim Stowarzyszeniu Życia Apostolskiego, w: Życie Konsekrowane, 1(33)2002, s. 90 – 98; Klauzura – ewangeliczna przestrzeń realizacji powołania, w: Życie Konsekrowane, 3(35)2002, s. 71 – 77; Instytuty świeckie jako dopełnienie różnorodności życia konsekrowanego, w: Życie Konsekrowane, 5(43)2003, s. 35 – 43; Le regole del Concilio di Trento nella vita religiosa, w: Żyjemy dla Pana. Księga Pamiątkowa dedykowana S. Profesor Ewie Józefie Jezierskiej OSU w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. M. Rosik, Wrocław 2005, s.713-738; Kanoniczność wzajemnych relacji między biskupami diecezjalnymi i wspólnotami osób konsekrowanych, w: Życie Konsekrowane, 4(60)2006, s. 8 – 33; Annales Canonici 2/2006, Instytut Prawa Kanonicznego PAT w Krakowie 2006, s. 81-112; Wspólnoty zakonne męskie i żeńskie w służbie Archidiecezji Wrocławskiej, w: Ope et Consilio. Księga Pamiątkowa dedykowana Ks. Prof. Józefowi Swastkowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, [red. J. Pater, Wrocław 2007, s. 305 – 330; Dyrektorium Formacji Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej, Poznań 2007, ss. 108;Wiekowa tradycja zakonów męskich i żeńskich w służbie potrzeb religijnych i społecznych Archidiecezji Wrocławskiej pod rządami kard. Henryka Gulbinowicza, w: Cierpliwość i Miłość. Księga dla uczczenia Kardynała Henryka Gulbinowicza, red. E. Janiak, W. Irek, Wrocław 2010, s.147-173; Konsekracja zakonna w Kościele i dla Kościoła, w: Życie Konsekrowane 3(89)2011, s.273-304. Prace pod moim kierunkiem w optyce w/w zagadnień: Mariusz Kowalski SDS, Kształtowanie się charyzmatu Założyciela Apostolskiego Towarzystwa Nauczania do 1882 roku, Wrocław 2002, ss. X + 124; Wojciech Rama OH, Ustawodawstwo Zakonu OO. Bonifratrów w świetle Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku, Wrocław 2003, ss. 104; Włodzimierz Łaś sds, Troska o dobra doczesne w prawie własnym Towarzystwa Boskiego Zbawiciela, Wrocław 2004, ss. 102; Tomasz Pawlik CMF, Troska o dobra materialne w prawie własnym Misjonarzy Klaretynów, Wrocław 2008, ss. 82].

Wybrane zagadnienia z kościelnego prawa procesowego

Nie tylko z racji pełnienia obowiązków obrońcy węzła małżeńskiego i sakramentu święceń, zagadnienia szczegółowe z zakresu kościelnego prawa procesowego stały się przedmiotem badań naukowych. Inspiracją do tego był praktyczny brak szczegółowych opracowań polskich, wydanie Instrukcji Dignitas connubii, oraz doskonalenie warsztatu i wola skuteczniejszego posługiwania jako obrońca węzła małżeńskiego. Podjęte projekty szczegółowych badań zaowocowały przygotowaniem we współpracy z P. Wróblewskim monografii na temat instytucji obrońcy węzła małżeńskiego, jak również komentarza do X i XI części Instrukcji Dignitas connubii. Uważałem również, aby polskiemu czytelnikowi przybliżyć merytoryczną treść aktów prawnych, ważnych dla samego zaistnienia i kanonicznego znaczenia urzędu obrońcy węzła małżeńskiego, stąd zaprezentowanie polskiego tłumaczenia Konstytucji Benedykta XIV Dei Miseratione z 3 XI 1741 roku, jak również Instrukcji Kongregacji Soborowej Cum moneat z 22 VIII 1840 roku. W zamyśle monograficznego opracowania, pożytecznym dopełnieniem stała się publikacja przykładowych wybranych uwag przedwyrokowych, jak również sentencji wyrokowych z procesów o nieważność małżeństwa i dekretów Instancji Apelacyjnej, zatwierdzających wyroki pozytywne pierwszej instancji.

Projekty autorskie dotyczyły: [Decyzje sędziego oraz przesłanie sprawy do Trybunału Apelacyjnego i postępowanie na podstawie Instrukcji Papieskiej Rady ds. Tekstów Prawnych „Dignitas connubii” (25.01.2005), w: Wrocławski Przegląd Teologiczny 13(2005) nr 2, s. 159-172; Decyzje sędziego. Przesłanie sprawy do Trybunału Apelacyjnego i postępowanie, w: Proces małżeński według Instrukcji Dignitas connubii. Materiały z ogólnopolskiego spotkania pracowników sądownictwa kościelnego w Gródku nad Dunajcem w dniach 13-14 czerwca 2005 roku. II Ogólnopolskie Forum Sądowe, Tarnów 2006, s. 129-144; W. Wenz, P. Wróblewski, Urząd obrońcy węzła i procesowe decyzje sędziego na etapie wyrokowania. Zagadnienia wybrane z procesu o nieważność małżeństwa, Seria: Rozprawy i opracowania Katedry Prawa Kanonicznego, t. 3, red. W. Wenz, Wrocław 2007, ss. 366; Komentarz do Instrukcji procesowej „Dignitas connubii”, red. T. Rozkrut, Sandomierz 2007, ss. 325-362; Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej, w: Illum oportet crescere. Księga pamiątkowa dla uczczenia Kardynała Zenona Grocholewskiego, red. W. Irek, G. Sokołowski, Wrocław 2009, s.53-62; Pozycja kanoniczna urzędu wikariusza sądowego, w: Ad Imagiem Tuam. Księga Jubileuszowa ku czci J.E. Ks. Arcybiskupa prof. dra hab. Mariana Gołębiewskiego z racji 50-lecia kapłaństwa, Wrocław 2012; Przed sądem. Kiedy korzystać z pracy i kościelnego posługiwania Metropolitalnego Sądu Duchownego we Wrocławiu, w: Nowe Życie Nr 4(452) kwiecień 2012, s.10-12; Trud procesowej egzemplifikacji defektu poważnego braku rozeznania oceniającego, w: M. Kowalski, Problem nieważności małżeństwa w świetle kanonu 1095 n. 2 KPK, seria: Rozprawy Naukowe i Opracowania Katedry Prawa Kanonicznego i Prawa Wyznaniowego, t.7, red. W. Wenz, Wrocław 2012, s.9-11].

Więcej artykułów…